Het heeft iets raars, op een zondagmorgen hier in de Bethlehemkerk een preek over de liefde. Want dat is toch het centrum van ons geloof? Dat er een God van liefde is – ja, Johannes zegt zelfs: ‘God is liefde’ [2] – dat de bron van ons leven liefde is en dat we geroepen zijn tot liefde, dat is toch waar alles in het geloof om draait? Een themadienst houden over liefde is net zoiets als een school die een bijeenkomst belegt over onderwijzen, het verbond van snackbarhouders die het gaat hebben over patat bakken, of een bank die de aandeelhouders uitnodigt om het eens over bankieren te hebben.

Soms lijkt het alsof de inspiratie en het geloof onder het zand in de grotten van het gebergte, is verborgen. Soms lijkt er geen zicht te zijn, geen weg naar morgen, Het is kaal en woest, er is geen teken van nieuw leven. Maar dan gaan wij bij onze kostbare bronnen te rade.

Geloof, hoop en liefde zijn de theologische deugden. We hebben ze geërfd van Paulus. Wij zijn het ons misschien niet zo bewust, maar Paulus zet ze in een opklimmende volgorde. Geloof: de basis; hoop, de stappen die gezet moeten worden en de liefde, die het alles volmaakt maakt. Het is misschien wat overdreven dat ik dat zo zeg, maar er zijn kringen waarin men zich dat niet zo bewust is. Sola fide klinkt het dan: door geloof alleen.

Op het scherm wordt een afbeelding geprojecteerd van een deel van het dak van het Paleis op de Dam in Amsterdam. Als u omhoog kijkt bij oude gebouwen, ziet u vaak mooie dingen. Dit beeld staat aan de achterkant van het Paleis op de Dam aan de Nieuwezijds Voorburgwal. Dit beeld heet ‘Temperantia’, Matigheid.

Er is moed voor nodig om mens te zijn. Als je je niet alleen wilt laten voortdrijven door je driften, dan heb je moed nodig. Nee-zeggen tegen iets dat geen toekomst heeft – dat kost moed. Ja-zeggen tegen het leven – maar weinigen van ons is het gegeven daar nooit een probleem mee te hebben.

Wat is rechtvaardigheid? Is er wel rechtvaardigheid? Wie zijn oren en ogen goed de kost geeft die kan er treurig van worden. Misschien nog niet zozeer om het onrecht dat je zelf treft, als wel om datgene wat anderen overkomt. De roep om gerechtigheid is één van de meest typerende dingen in de bijbel.

Als je aan mensen vraagt of ze enkele deugden kunnen noemen, dan noemen ze allereerst de volgende goede eigenschappen: openheid en respect, betrouwbaarheid, bescheidenheid en zorgzaamheid. Ook worden snel genoemd: authenticiteit, integriteit en tolerantie. U kunt dit lijstje zelf wel aanvullen. De klassieke deugden van verstandigheid, rechtvaardigheid, moed en matigheid worden niet als eersten genoemd. Toch beginnen we onze serie met deze misschien wat ouderwets klinkende deugden.