Uitdaging voor de theologie (3)

De titel van deze serie columns suggereert dat theologen zich inderdaad laten uitdagen. Door de vernietiging van de natuur, door alle grote maatschappelijke problemen waarmee we te maken hebben. De titel suggereert dat de kerken (wat natuurlijk niet samenvalt met theologen) zich geroepen voelen om op allerlei manieren een appèl te doen. Moet dat dan? Je kunt ook zeggen: laat dat aan mensen individueel over, aan de politiek. Dat is ook wel zo veilig, want hoe zul je kunnen spreken namens zoveel verschillende mensen?

Het moet gebeuren binnen de plaatselijke gemeente, hoor je steeds vaker. En daar zit veel goeds in. Niemand zit te wachten op ongevraagde post uit Utrecht. Er zit ook een gevaar aan. Lekker veilig in je eigen toko beperk je je tot het draaiende houden van de gemeente. Maar dat systeem sterft af als er van buiten niets naar binnen komt. Wat komt er binnen? De een roept dan: ‘Gods Woord!’ (let op de hoofdletter), een ander: ‘De Geest!’’, een derde: ‘de krant!’ Ik doe wel eens mee met een NCRV-radioprogramma waar we beginnen met de krant en er dan de bijbel bij halen. Geen slechte volgorde, denk ik.

Willen we ons laten uitdagen? De affaire Klaas Hendrikse is een mooie casus. Je kunt je schouders ophalen zo van ‘’allemaal ouwe koek’’ (wat grotendeels klopt, maar daar is niet alles mee gezegd). Je ook over dit boek in gesprek gaan - al was het alleen maar omdat Hendrikse de enige predikant is die niet-kerkelijke mensen weet te verleiden tot het kopen van een spiritueel boek, dus daar is wat interessants aan de hand. Wat gebeurt dan als je in een kring zit met dit boek in het midden? Ik spreek uit persoonlijke ervaring: er ontstaat een intensief gesprek over godsbeelden en geloof! Houden in de kerk dus, zo’n predikant, zo’n luis in de pels.

De belangrijkste vraag is: wil ik me wel laten uitdagen? Wil ik me laten uitdagen door een verhaal, een gebeurtenis, een incident, een noodkreet? Wil ik wel dat er van buiten iets op me af komt dat mijn leven misschien op z’n kop zet? En wat doe je met een dergelijke stem/Stem? In je eentje blijf je maar alleen. Wil er er echt wat gebeuren dan heb je de ‘gemeenschap der heiligen’ nodig, om het eens ouderwets te zeggen. Stel je eens voor dat ook daar uitdaging te vinden is.

Erik van Halsema